Nieuwe methode om sneller opgelopen stralingsdosis te bepalen

Onderzoek & Wetenschap 19/04/2019 8:27:45

Het SCK•CEN werkt aan een methode om sneller en beter de opgelopen stralingsdosis te bepalen en bruikbaar is bij situaties met hoge stralingsblootstelling zonder aanwezig analysemateriaal.

Lees hieronder verder   
Verwant

Biologische verpakking beschermt enzymen

Ook ERC Consolidator Grant voor kankeronderzoek KU Leuven

Onderzoek naar immuno-oncologie therapie haalt 48 miljoen euro op

Moleculaire lijm ontwapent ziektes

Organ-on-a-chip helpt ziektes beter begrijpen

Zoektocht naar antibiotica krijgt boost door nieuwe software

>> Meer verwant nieuws
Carrièrekansen (meer)
Agenda

Gezondheid en veiligheid op het werk (ISO 45001:2018)

Ramada Plaza - Antwerpen

dinsdag 17 december 2019

Bruggenbouw: ontwerp en berekening

Het Ingenieurshuis - Antwerpen

van 19/12/2019 tot 14/05/2020

Essentiële bouwstenen voor een connected gebouw

Hendrik Consciencegebouw - Brussel

dinsdag 14 januari 2020

Mastercourse: ’Data Innovation beyond the Hype’

Sirris, MRC Gent - Zwijnaarde

maandag 27 januari 2020

Machinery safety awareness training

Pilz Academy - Roeselare

dinsdag 28 januari 2020

Postgraduaat in de Vastgoedkunde

Leuven - Kortrijk

van 30/01/2020 tot 1/12/2020

Keuze van de redactie

(12/12) Groei Fanuc Benelux aanleiding tot investering in nieuw bedrijfspand

(11/12) 2X scherper beeld door combinatie microscopie­technieken

(10/12) War for Talent: job in life sciences hoeft niet altijd in R&D te zijn

(9/12) WKK maakt Limburgs tropisch zwembad duurzamer

(4/12) Janssen Pharmaceutica gestart met diepe geothermieboringen

(4/12) Wereldprimeur: koffie roosteren op 100% zonne-energie

>> Meer blikvangers

ENGINEERINGNET.BE - Radiobiologe Sarah Baatout (SCK•CEN): “Sommige genen reageren gevoeliger op ioniserende straling. Ze bevatten dus veel informatie en kunnen ons meer vertellen over de hoeveelheid straling die ons lichaam heeft geabsorbeerd.”

Onlangs stelden de onderzoekers van het SCK•CEN een lijst met stralingsgevoelige genen op en schonken daarbij specifieke aandacht aan exons, het zogenaamde coderende gedeelte van een gen.

Baatout: “We hebben getest of die exons als biomerkers kunnen dienen om de opgelopen straling te meten.”

Om de opgelopen stralingsdosis te bepalen, zijn er tot op heden verschillende opties: de genexpressie nagaan, chromosomen op afwijkingen controleren of DNA-schade en het herstel hiervan meten. Er zitten ongeveer 50.000 genen in ons DNA. Genexpressie geeft cellen het signaal om eiwitten aan te maken, wanneer het nodig is.

De genexpressie geeft een algemene waarde per gen, maar elk exon kan anders reageren na straling. Hier kan dus meer waardevolle informatie uitgehaald worden en de gevoeligheid van de meting verhogen. Daarom wordt niet het volledige gen ontleed, maar wordt enkel gefocust op die onderdelen die van belang zijn.

Door de expressie van de vooraf bepaalde exons te bestuderen, kan (kort na de blootstelling) nauwkeurig de opgelopen dosis in functie van tijd gemeten worden om zo op de bal spelen bij bv. nucleaire accidenten. Een snelle screening, een juiste diagnose en een hierop afgestemde medische behandeling verhogen de overlevingskans na een hoge stralingsblootstelling.

Baatout: “Al is de beste oplossing om de totale genexpressie en de genexpressie per exon te combineren.”

Andere traditionele technieken werken met het kleuren van chromosomen of het lokaliseren van de DNA-schade en het herstel hiervan. Die technieken zijn goede indicatoren, maar zijn minder gevoelig en vragen veel tijd. Chromosomen zijn namelijk pas zichtbaar, als de cel begint te delen.

Daarom moeten de onderzoekers (na bloedafname) de witte bloedcellen isoleren en incuberen totdat de chromosomen zichtbaar zijn. Nadien moeten ze de chromosomen en/of de DNA-schade kleuren. Dat levert uiteindelijk honderden cellen per patiënt op om te analyseren onder een microscoop.

De methode staat wel nog in haar kinderschoenen. Onderzoekster Ellina Macaeva: “Het is de eerste keer dat we de stralingsblootstelling op die manier in functie van tijd en dosis probeerden vast te stellen. We hebben de stralingsgevoelige genen geïdentificeerd en als mogelijke biomerkers opgelijst. De eerste resultaten zijn al veelbelovend, maar verder onderzoek moet de methode nog verfijnen en aanpassen.”

Baatout: “We zien een toepassing in de ruimtevaart. Kosmische straling is een van de grootste showstoppers voor langdurige, bemande ruimtevluchten. Astronauten kunnen op hun missie naar Mars blootgesteld worden aan hoge stralingsniveaus.

Die hoge stralingsniveaus zijn te wijten aan zonnevlammen en de deeltjes die bij een actieve zon vrijkomen (Solar Particle Events). Met deze methode zouden wij aan boord de stralingsblootstelling op het lichaam van elke astronaut in verband met hun specifieke stralingsgevoeligheid kunnen monitoren.” << (Guy Leysen) (foto: martinlisner - 123RF)

Dit onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen, en verscheen recent in de International Journal of Radiation Biology. Het onderzoek werd gefinancierd door het DoReMi Network of Excellence van de Europese Unie onder grant agreement nr. 249689. <<

Abonneer op onze nieuwsbrief

Reageer of publiceer aanvullende informatie
Mis ook dit niet...

Ontwikkeling nieuwe biologische oppervlakte-actieve stoffen

Het Frans-Belgische onderzoeksteam ValBran produceert oppervlakte-actieve stoffen met een hoge toegevoegde waarde uit zemelen, het omhulsel van tarwekorrels, voor onder meer Ecover.

ERC Consolidator Grant voor ontwikkeling nieuwe generatie kwantumcomputers

Clement Merckling, principal member of technical staff bij imec, krijgt van de Europese Research Council een prestigieuze Consolidator Grant voor de uitwerking van zijn project NOTICE.

Primeur: BAM past kunstmatige intelligentie toe bij betonverharding

Converge analyseerde een grote hoeveelheid data over betonverharding om een systeem te bouwen dat kunstmatige intelligentie inzet om het verhardingsproces van beton te voorspellen.

Slimme hekwerken beschermen Haven Oostende

Het Europese project PASSAnT lanceerde onlangs een nieuwe beveiligingstool voor havens: slimme hekwerken met sensoren die moeten voorkomen dat onbevoegden havens binnendringen.

Stefan De Poorter wordt nieuwe Service Manager bij Rittal Belgium

De 49-jarige Stefan De Poorter is kersvers Service Manager. Zijn volledige loopbaan speelde zich af binnen het service verhaal. Het Rittal Service Team begint aan een nieuw hoofdstuk.

2 miljoen euro voor AI- en digitaliseringsprojecten bij hogescholen

Er komen zes nieuwe projecten bij hogescholen met specifieke aandacht voor toepassingen van AI bij ondernemingen en non-profitorganisaties, die zelf hier niet actief onderzoek naar doen.

Wervingsactiviteit eerste kwartaal 2020 stabiliseert

Uit de nieuwe ManpowerGroup Barometer blijkt dat de wervingsactiviteit op de arbeidsmarkt positief zal blijven in het eerste kwartaal van 2020. 7% plant aanwervingen en 2% afdankingen.

3DExperience Lab verwelkomt 15 nieuwe deelnemers

Tijdens een event in Parijs werden de 15 nieuwe startups en scale-ups bekendgemaakt, die zullen deelnemen aan het 3DExperience Lab, het innovatieprogramma van Dassault Systèmes.

Opra Turbines levert OP16 gasturbine voor offshore platform

Opra Turbines meldt dat het een order heeft ondertekend met Spirit Energy om één OP16-3B gasturbine generatorset te leveren voor het Markham J6A offshore platform. De gasturbine vervangt de bestaande Dresser Rand KG2-3C gasturbine. Deze nieuwe turbine heeft een ultralage emissie en is veel energiezuiniger. >>

Partners