Aandacht voor de nalatenschap van ingenieurs - artikel

Plant & Factory 16/05/2018 15:15:20

2018 is het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed. Hoewel industrieel erfgoedbeheer al lang ingeburgerd is, mangelt het in België aan een langetermijnvisie. En wat met 'gevaarlijk' erfgoed

Lees hieronder verder   
Verwant

Aandacht voor de nalatenschap van ingenieurs - artikel

Willemen Groep neemt Kumpen volledig over

Start-up lanceert nieuwe methode voor duurzame bouw

Besix neemt meerderheidsbelang in Australische Watpac

Overheidswebsite brengt milieuprestaties van bouwmaterialen in kaart

UHasselt lanceert nieuwe Design/Build Studio

>> Meer verwant nieuws
Carrièrekansen (meer)
Agenda

Expert in lean en productiemanagement: productieplanning

SBM Gent

van 28/02/2018 tot 5/09/2018

Club onderhoudsmanagers

Mercure Hotel - Roeselare

van 19/03/2018 tot 26/11/2018

Expert in onderhouds­management - modulair programma

Bluepoint Antwerpen

van 19/04/2018 tot 22/11/2018

Optimaliseren en integreren van mijn onderhoudsplan in de bedrijfsprocessen

SBM Gent

van 16/05/2018 tot 6/06/2018

Expert in onderhoudsmanagement: Maintenance & Reliability Engineering, Storingen en onderhoudsplanning

Bluepoint Antwerpen

van 24/05/2018 tot 28/06/2018

Bedrijfsbezoek nieuwe gebouwen Endress + Hauser

Carlistraat - Evere

van 29/05/2018 tot 21/06/2018

Engineeringnet Mobile



Scan de QR-code
of klik hier om mobiel te surfen.

Tip: maak zelf een sneltoets op de startpagina van je smartphone. Voor Android: “Sneltoets Startpagina” of "Toevoegen aan startscherm". Voor iPhone: “Zet in beginscherm”.

Meest gelezen nieuws

Haven Gent en Zeeland Seaports fuseren tot North Sea Port

Logistieke oplossingen gezocht voor hoge kosten leeggoed

LRM investeert 250.000 euro in fietsleasing-bedrijf

Vorig jaar 25% meer warmtepompen geïnstalleerd

40% meer ruimte voor groene energie dankzij slimme netten

Ecochem investeert 10 miljoen in uitbreiding Willebroekse fabriek (+video)

Keuze van de redactie

(23/5) Sector vraagt standaardisatie glazen drankflessen met statiegeld

(23/5) UGent-fysicus Frank Verstraete wint Francqui-Prijs 2018

(22/5) DAF en VDL bouwen samen elektrische vrachtwagens

(22/5) Arcadis aangesteld voor engineeringstudies fase 1 Oosterweelverbinding

(17/5) Flanders Make investeert 15 miljoen euro in West-Vlaanderen

(16/5) Inhuldiging grootschalig Europees batterijproject op Terhills-site

>> Meer blikvangers

Download het artikel in

ENGINEERINGNET.BE - "Erfgoedzorg speelt zich meer en meer af op het lokale vlak: belangstellenden willen hún molen, hún kerktoren, hún kapelletje, hún brouwerij, hún ruïne redden en voor het nageslacht behouden. Petitiecampagnes en sponsoring acties zijn het beeld geworden van de hedendaagse monumentenzorgers," zegt Adriaan Linters, voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie (VVIA).

Die lokale focus tekent ook het totaalbeeld. "Momenteel is bijna elke windmolen in Vlaanderen beschermd, terwijl we ze lang niet allemaal (het zijn er zo’n 120) een continue functie kunnen geven. (…) Soms moet je durven slopen."

Innovatief weefgetouw
Omgekeerd is er echter voor bepaalde jongere erfgoedstukken weinig of nog geen belangstelling. "Het épingléweefgetouw van Lefebre Werkhuizen uit Deerlijk was in de jaren 50 één van de grote technische ontwikkelingen.


De steenkoolmijn van Beringen is sinds 1993 beschermd. De nu bedreigde kolenwasserij sinds 1994. (foto: A. Linters, VVIA)

Een exemplaar kwam met bijbehorende kruis- en inslagspoelen terecht in het Weverijmuseum in het Nederlandse Geldrop. Nu wil Geldrop het wegens een reorganisatie afstoten, maar niemand in Vlaanderen is geïnteresseerd."

In zulke dossiers krijgt Linters gemakkelijk te horen dat er foto's en maquettes kunnen worden gemaakt voor exposities en voordrachten. "Ze kunnen worden gedigitaliseerd en daarna bekeken in virtuele realiteit. Erfgoedzorg gaat echter om de ‘reële realiteit’ en die is altijd veel indrukwekkender”, meent hij.

Oudste kernreactor van Europa
Er zijn nauwelijks sites met industrieel erfgoed uit het recente verleden waar de grond niet is verontreinigd. Heel wat stoomleidingen waren bijvoorbeeld geïsoleerd met asbesthoudend materiaal.

"Daarnaast moeten we nadenken wat we doen met het eveneens gevaarlijke nucleaire erfgoed. Zo is er in Mol de BR1, de eerste nucleaire reactor voor civiele doeleinden in Europa. België mocht als eerste Europees land gebruik maken van Amerikaanse nucleaire technologie, omdat het tijdens de Tweede Wereldoorlog uranium leverde uit het toenmalige Belgisch Congo.

De American Nuclear Society heeft de BR1 uitgeroepen tot Historic Nuclear Landmark, maar hier beseft nog niemand hoe uniek deze site is en weet nog niemand wat na een eventuele buitengebruikstelling ermee aan te vangen."


Wat doen met gevaarlijk industrieel erfgoed? De kernreactor BR1 in Mol, bijvoorbeeld. (foto: SCK-CEN)

Kolenwasserij Beringen
Dat de Mona Lisa in het Louvre, de menhirs in Bretagne of de ruïnes van het Forum Romanum erfgoed zijn, betwist niemand. "Maar zijn een smerige verroeste stoommachine, een vervallen salonrijtuig op het spooremplacement in Kessel-Lo, de resten van een neergestorte Lancaster-bommenwerper, een vervallen fabriekje van cementtegels in Tisselt of de pijpleidingen op Petroleum Zuid in Antwerpen ook erfgoed?

Of de roestige kolenwasserij in de oude steenkoolmijn van Beringen? Die is al sinds 1994 beschermd, maar nu, in het Europees Erfgoedjaar 2018, zijn er plannen om ze voor twee derde af te breken, een kwart van de vloeroppervlakte op het beschermde mijnterrein. Door het afleveren van de sloopvergunning onderscheidt Vlaanderen zich binnen Europa op een bijzonder negatieve wijze.”

De resterende gebouwen bepalen immers mee het beeld dat de bewoners van hun streek en zichzelf hebben. Vandaar de sterke, vaak emotionele reacties. “De verontwaardiging werd nog groter toen bleek dat de rol van openbaar onderzoek, adviezen en erfgoed-adviescommissies opzijgeschoven wordt."

Cultuurvisie
Achter de bescherming van de Limburgse mijnen zat een visie. "De toenmalige bevoegde minister, Johan Sauwens, ging ervan uit dat KMO's typisch waren voor Vlaanderen. Om het beeld van het nijvere Vlaanderen veilig te stellen beschermde hij niet alleen het mijnpatrimonium, maar ook andere typische bedrijfsgebouwen.

Nu overheerst de Angelsaksische, zeg maar neoliberale benadering: erfgoed moet renderen, toeristen aantrekken, een commerciële functie krijgen, uitgebaat en uitgebuit worden via allerhande bedrijfsmatige structuren. Kijk naar de talrijke horecazaken in dergelijke gebouwen.

De Fransen daarentegen bekijken erfgoedgebouwen veel meer als onderdeel van het cultureel erfgoed, dat gewoon de burger ten goede moet komen. Dat Vlaanderen in vergelijking met andere landen veel subsidies uitreikt voor de restauratie van beschermd erfgoed, en we ons beperken tot Engelstalige literatuur die hoofdzakelijk het neo-liberaal verhaal bevat, stimuleert deze visie." <<
Door Koen Mortelmans

KADER: Industriële archeologie vergt ‘doen’

Adriaan Linters was in 1978 stichtend lid van de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie (VVIA). Hij vreest in het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed voor academische hoogmissen zonder veel burgerbetrokkenheid.

"Ik ben een product van 1968 en van het Monumentenjaar 1975. Een kenmerk daarvan was het opentrekken van niet-traditionele thema’s naar de 'gewone' man. De opkomst van de industriële archeologie is daarvan een van de verschijnselen. Vandaag verlaat mijn generatie het schip. We zijn op een maatschappelijk keerpunt gekomen, waarbij engagement, inspraak en acties andere vormen aannemen, zowel die van de burger als die van de overheid.” (…)”

“De dynamiek is -niet alleen in Vlaanderen- verschoven van bottom-up naar top-down. Wie 'iets' wil redden, moet zich meer en meer 'conformeren', aanpassen aan wat 'anderen' verwachten. Initiatiefnemers zouden uitvoerders moeten worden.” <<

Reageer of publiceer aanvullende informatie
Mis ook dit niet...

UGent-fysicus Frank Verstraete wint Francqui-Prijs 2018

UGent-fysicus Frank Verstraete krijgt deze wetenschapsprijs voor zijn grensverleggend onderzoek in de kwantummechanica. Hij ontwikkelde de “Quantum Tensor Networks”.

Excelleren vergt nu meer dan Excel - column

Het handmatig bijhouden van spreadsheets in Excel is in de industrie nog steeds heel gewoon. Het energieverbruik, de productie, stilstand, zieken, het aantal gewerkte uren ...

Vier Belgische finalisten voor Wetenschapstalent-award 2018

Er maken dit jaar vier Belgen en één Nederlander kans op de titel van New Scientist Wetenschapstalent 2018, waarbij de winnaar 2.500 euro ontvangt.

Vlaamse en Nederlandse partners onderzoeken handel in warmte in grensregio

Het project DOEN stimuleert hergebruik van restwarmte, zoals de uitwisseling van restwarmte van ArcelorMittal met de Oost-Vlaamse gemeente Zelzate en de Nederlandse plaats Terneuzen.

Imec lanceert AR/VR-bril met oog-tracking technologie

Imec demonstreert op het Imec Technology Forum in Antwerpen een nieuwe draadloze technologie, die op basis van elektro-oculografie (EOG) zeer nauwkeurig oogbewegingen kan meten.

VUB-rectoraatsgebouw krijgt eigen ontworpen windturbines op dak

Deze week plaatsen studenten Industrieel Ingenieur van de VUB tijdelijk windturbines op het dak van het beschermde rectoraatsgebouw. Ze willen fondsen werven voor de verhuis van hun FabLab.

‘Kaizen-driven’ naar de ‘digitale fabriek van de toekomst’ - artikel

Siemens, dat zelf een digitale fabriek van de toekomst heeft in het Duitse Amberg, doet de maturiteitstest en begeleidt klanten op weg naar hun eigen ‘digital enterprise’.

EU: uitstoot van schadelijke gassen door vrachtwagens met 15% verminderen

De Europese Commissie stelt dat een meer aerodynamisch ontwerp van vrachtwagens voor minder brandstofverbruik en uitstoot van schadelijke gassen, zoals CO2, kan zorgen.

RS Components lanceert DesignSpark Marketplace

RS Components (RS) onthulde een bètaversie van een belangrijk nieuw platform: 'DesignSpark Marketplace'. Hiermee kunnen makers, pro-makers, starters en kleine bedrijven hun eigen uitvindingen en productcreaties aan een breed publiek van collega's en ingenieurs tonen en verkopen. >>

Partners