Restwarmte: ongebruikt potentieel in de industrie - opinie

Columns & Blogs 11/01/2018 9:51:03

Dagelijks lezen we over zonnepanelen en windenergie en af en toe over warmtepompen. Als de zon eens goed schijnt of het waait eens stevig, dan sneuvelt er opnieuw een record.

Lees hieronder verder   
Verwant

”Digitalisering vereist rekenkracht, connectiviteit en data analyse” - column

Energieleverancier aansprakelijk voor panne aan de machine? - column

Economische conjunctuur: ”Bijtanken of stilvallen” - opinie

essenscia opgetogen over investering Borealis

“De schoonheid, de kracht en de wijsheid van wetenschap” - column

De energietransitie vergt net iets meer - opinie

>> Meer verwant nieuws
Carrièrekansen (meer)
Agenda

Club Logistiek & Supply Chain Managers

Hotel-restaurant Van Der Valk Nazareth

van 19/09/2018 tot 30/04/2019

Facility manager: 10 aparte modules

Zwijnaarde (Gent)

van 1/10/2018 tot 27/06/2019

Kwaliteitscoördinator

SBM Kortrijk

van 9/10/2018 tot 28/05/2019

Expert in onderhoudsmanagement

Zwijnaarde (Gent)

van 11/10/2018 tot 25/04/2019

Club Productiemanagers

Mercure Hotel Roeselare

van 17/10/2018 tot 4/09/2019

Club Continu Verbeteren

Hotel-restaurant Van Der Valk Nazareth

van 22/10/2018 tot 11/09/2019

Engineeringnet Mobile



Scan de QR-code
of klik hier om mobiel te surfen.

Tip: maak zelf een sneltoets op de startpagina van je smartphone. Voor Android: “Sneltoets Startpagina” of "Toevoegen aan startscherm". Voor iPhone: “Zet in beginscherm”.

Meest gelezen nieuws

Haven Gent en Zeeland Seaports fuseren tot North Sea Port

Logistieke oplossingen gezocht voor hoge kosten leeggoed

LRM investeert 250.000 euro in fietsleasing-bedrijf

Vorig jaar 25% meer warmtepompen geïnstalleerd

40% meer ruimte voor groene energie dankzij slimme netten

Ecochem investeert 10 miljoen in uitbreiding Willebroekse fabriek (+video)

Keuze van de redactie

(17/1) Aldi bouwt duurzaamste Belgisch distributiecentrum

(16/1) INEOS gaat 3 miljard euro investeren in Antwerpse haven

(15/1) België blijft Europees leider op gebied van celtherapie

(14/1) Warmtenet krijgt slimme warmtecontrollers

(10/1) Magnetische steigerankers ontwikkeld voor slim en veilig onderhoud

(9/1) Nederlands-Vlaams initiatief voor hergebruik van aluminiumslib

>> Meer blikvangers

Download het artikel in

ENGINEERINGNET.BE - Prachtig uiteraard, want wie is geen voorstander van hernieuwbare energie? Maar waar halen we onze elektriciteit op een mistige, grijze dag zonder zon en zonder wind? Volstaan zon en wind als energiebronnen om de 2020-doelstellingen te halen?

Om elektriciteit te maken is de meest gebruikte technologie de stoomturbine. Dat vergt hoge temperaturen en drukken. Bij de conventionele stoomcyclus wordt water opgewarmd tot stoom en verder verhit tot oververhitte stoom om die in de stoomturbine te leiden, die dan weer een generator aandrijft. Tenslotte wordt de lagedrukstoom gecondenseerd en opnieuw naar de ketel geleid.

Maar wat met warmtebronnen op lagere temperatuur? Met warmte van pakweg 150°C kan je namelijk geen stoomturbine inzetten. Door het water te vervangen door een medium dat op lagere temperatuur verdampt, kan laagwaardige warmte wel degelijk gebruikt worden om elektriciteit te produceren.

Dit wordt Organic Rankine Cycle genoemd of “ORC”. Bij gebruik van ORC met industriële restwarmte wordt geen fossiele brandstof gebruikt en zijn er geen emissies. Andere warmtebronnen op lage temperatuur vanaf 80°C zijn biomassaketels, CSP (Concentrated Solar Power) en geothermie.

Antwerpse haven verspilt jaarlijks 1.000 MW aan restwarmte
In 2012 maakte het Vlaamse onderzoeksinstituut VITO een inventaris van de industriële restwarmte die de Antwerpse haven elk jaar voortbrengt en ook verloren laat gaan. Het instituut wist 480 MW te inventariseren en schatte het totaal op niet minder dan 1000 MW, genoeg om stroom te maken voor meer dan 200.000 gezinnen.

Die cijfers staan voor alle industriële restwarmte met uitzondering van wat afkomstig is van de eigenlijke elektriciteitsproductie. Ter verduidelijking: men spreekt van de 'restwarmte' als de temperatuur lager ligt dan 150°C. Die warmte is wat 'rest' na optimalisatie van productieprocessen. Zolang er industrie is, zal er industriële restwarmte beschikbaar zijn.

Elektriciteit via restwarmte?
Warmte is moeilijk transporteerbaar. Elektriciteit daarentegen is wel gemakkelijk transporteerbaar want er is overal infrastructuur aanwezig. Als er dus niets meer met de restwarmte gedaan kan worden, waarom dan geen elektriciteit produceren?



Elektriciteitsproductie met brandstof, zowel biomassa (hernieuwbaar) als fossiele brandstof, steekt steeds extra warmte in zijn omgeving. Dat is inherent aan het (stook)proces. Bij WKK wordt die restwarmte nog nuttig gebruikt. Een ORC-proces op restwarmte onttrekt warmte om elektriciteit te maken waardoor de hoeveelheid restwarmte vermindert. Er is dus een dubbele winst: er wordt minder warmte gegenereerd én er wordt elektriciteit geproduceerd.

Omdat de werkingscondities lager zijn dan bij een stoomturbine op hogedruk en temperatuur, is ook het rendement lager. Anderzijds is een rendement van 10% op iets wat al verloren is toch alleen maar winst? Bedrijven met een ORC kunnen de opgewekte stroom zelf gebruiken. Bekijken we de cijfers van de Antwerpse haven dan zou er met die warmte voor 100.000 gezinnen stroom gemaakt kunnen worden, dag in en dag uit.

Financiële adders onder het gras
Als we met de industriële restwarmte zoveel elektriciteit kunnen produceren, creëren we een belangrijke 'base load' die onafhankelijk is van de natuurelementen. Wat houdt de industrie dan tegen om in deze technologie te investeren?

Vooral het financiële plaatje. Ten eerste is de industrie een grote energieverbruiker waardoor de elektriciteitsprijzen al behoorlijk laag zijn, een fractie van wat wij thuis betalen. De prijs per kWh is de hoofdspeler voor de rentabiliteitsberekening. Ten tweede is er de hoge kostprijs van de ORC-installatie. De installatie valt onder de Europese regelgeving voor drukvaten en is daardoor arbeidsintensief (dossiers, controles).

Ten derde zijn de integratiekosten in de chemische industrie hoog wegens de strenge veiligheidsaspecten. Ten vierde hebben grote petrochemische bedrijven enkel interesse in investeringsprojecten met een zeer korte terugbetalingsperiode, liefst twee jaar of minder. En tenslotte is er weinig of geen steun vanwege de overheid om industriële restwarmte te valoriseren voor elektriciteitsproductie.

De overheid voorziet steun voor projecten met restwarmte. In de limitatieve technologielijst die vanaf 7 januari 2017 van toepassing is, staat technologienummer 1339 vermeld voor elektriciteitsproductie met restwarmte. De steun bedraagt 25% van de investering voor een KMO en 12,5% voor grote ondernemingen.

Is deze steun toereikend om de haalbaarheid van een project voor elektriciteit met restwarmte te garanderen? Bovendien ontvangen investeerders groene stroomcertificaten voor de productie van elektriciteit met warmte van biomassa of geothermie, maar niet voor die afkomstig van restwarmte. Nochtans is 100°C water hetzelfde, of die nu van een houtketel komt, of van een 3 km diepe put, of van restwarmte. Waar wacht men nog op?

Equivalent van 100 geothermische boringen
Na het aanboren van een warmwaterbron van 120°C op enkele kilometers diepte zijn de verwachtingen rond het geothermische project van het onderzoeksinstituut VITO in Mol terecht hooggespannen. «Dit schept het perspectief om per boorput tot 10 MW aan thermische energie af te tappen, die zal gebruikt worden om een warmtenet te voeden én om elektriciteit te produceren».

De overheid voorziet financiële steun om dit te realiseren. Om de zaken even in perspectief te plaatsen: 1000 MW aan restwarmte in de Antwerpse haven is het equivalent van 100 geothermische boringen zoals die van VITO in Mol. Die 1000 MW is bovendien enkel het cijfer voor de Antwerpse haven. Breiden we dit uit naar de rest van Vlaanderen, België en Europa, dan komen we tot duizelingwekkende cijfers.

Toch slaagt de technologie er niet in om door te breken op industriële schaal, om financiële redenen wegens pay-back langer dan twee jaar. Misschien is het aan de overheid om hier een handje te helpen? <<
Door Guy De Graeve, BEP Europe

Abonneer op onze nieuwsbrief

Reageer of publiceer aanvullende informatie
Mis ook dit niet...

Wijzigingen aan top van Sweco Group

Sweco Group meldt dat Erwin Malcorps - Managing Director Belgium en Max Joy - Managing Director UK lid worden van het Executive Team. Volledig in lijn met de aangekondigde bedrijfsstrategie.

Opleiding belicht 10 aspecten van facility management - uitnodiging

SBM stelde een 10-delig opleidingsprogramma (Gent of Berchem) samen, waarbij elk van de 10 aspecten van facility management aan bod komt. Iedereen kan zijn eigen traject opstellen.

Aldi bouwt duurzaamste Belgisch distributiecentrum

Begin deze week heeft Aldi in Turnhout en in aanwezigheid van de nieuwe Vlaamse minister van energie Lydia Peeters het duurzaamste industriegebouw in België officieel geopend.

Jan De Nul verdiept Rabnabad-kanaal in Bangladesh

Payra Dredging Company, uit de Jan De Nul Group, heeft een overeenkomst gesloten voor verdiepings- en onderhoudsbaggerwerken in dit kanaal aan de haven van Payra in Bangladesh.

Univercells introduceert baanbrekend vaccin-productieplatform

De Bill & Melinda Gates Foundation subsidieert het bedrijf en partner Batavia Biosciences met 3,5 miljoen euro om hun technologie voor het vervaardigen van poliovaccins op te schalen.

Bosch Rexroth bouwde mee aan grootste kraan ter wereld - techniek

De SGC-250 is de eerste van de derde generatie ring-gebaseerde kranen bij Sarens. Het maximaal lastmoment is 250.000 ton, waarmee een verbazingwekkende 5.000 ton kan worden opgetild.

Pionier en gangmaker in expatland - artikel

15 jaar geleden was het expatgebeuren bij Bekaert Group vooral een zaak van HQ: Belgen werden uitgestuurd naar het buitenland. Vandaag is de mix aan nationaliteiten en bestemmingen totaal.

DHL Express bezorgt pakjes met de fiets

Na Antwerpen, is nu Gent aan de beurt om van pakjes te worden voorzien door de cubicycle. Dit is een elektrische cargofiets met speciale container, die tot 125 kilo goederen kan vervoeren.

Partners