Verhaeghe Aerospace ontwikkelt scriptingtaal voor luchtvaart - artikel

Plant & Factory 18/04/2013 9:05:59

Het Brugse (UN)MANNED, de merknaam waarmee Verhaeghe Aerospace naar buiten treedt, bouwt de software die achter de displays van de piloot zit.

Lees hieronder verder   
Verwant

Langverwachte EU Verordening voor drones is er

Antwerpse EuroPilot Center koopt nieuwe vluchtsimulator

Sonaca Aircraft verhuist naar ruimere locatie

Hersenvocht neemt met ruim 10% toe tijdens verblijf in de ruimte

Uitbouw en valorisatie van de Vlaamse ruimtevaarteconomie

Wiebelend zwart gat sproeit jets van plasmagas

>> Meer verwant nieuws
Carrièrekansen (meer)
Agenda

Aan de slag met de EPLAN-cloudoplossingen

Webinar

vrijdag 21 juni 2019

International Women in Engineering Day

Wereldwijd

zondag 23 juni 2019

SENSOR+TEST 2019

Nuremberg (D)

van 25/06/2019 tot 27/06/2019

MindSphere: (R)evolution with the cloud

Webinar Siemens

dinsdag 25 juni 2019

Bouwstenen van geïntegreerd aanwezigheidsbeleid

BluePoint Antwerpen (Agoria Academy)

maandag 9 september 2019

Rittal vakseminarie industriële systeemkasten

Laakdal

donderdag 12 september 2019

Keuze van de redactie

(18/6) 30% meer bezoekers voor Vision, Robotics & Motion (+fotoreportage)

(18/6) Ontwikkelen methodes voor voorspellen onderhoud met big data algoritmen

(13/6) Machinebouw- en mechatronicalabs voor maakbedrijven klaar voor gebruik

(13/6) 6 bedrijven genomineerd voor Leeuw van de Export 2019

(11/6) DHL Express investeert in distributiecentrum in Roeselare

(11/6) Acht EU-landen krijgen nieuwe supercomputers

>> Meer blikvangers

Download het artikel in

ENGINEERINGNET.BE -- Ongeacht die een toestel in de lucht bestuurt dan wel vanuit een cockpit op de grond. Het mikt daarmee zowel op bemande als onbemande vliegtuigen.

Voor drie Zeppelins die Goodyear laat bouwen door ZLT Zeppelin, mogen de Brugse techneuten alvast de cockpitsoftware leveren. Als pilootproject.

Gemiddeld duurt het zo’n twee jaar om in de luchtvaart een normale cockpitsoftware gecertificeerd te krijgen. Het verifiëren van de software duurt langer dan het schrijven ervan. «Bij ons zal dat proces maar drie maanden vergen. Van scratch», zegt bedrijfsleider Filip Verhaeghe.

Het Vlaamse bedrijf ontwikkelt een scriptingtaal waarmee het de lange testfase behoorlijk inkort. Daarmee heeft het alvast een klant aan Zeppelin die zijn nieuwe toestellen in Friedrichshafen bouwt.

De eerste vliegt al eind 2013. «Het komende jaar leveren we de certificatie.» Verhaeghe's langetermijnfocus is de hele luchtvaartmarkt, tot en met Airbus.

Zonder Verhaeghe's technologie gaat het typisch als volgt in zijn werk. De avionica-software wordt ontwikkeld en naar Indië gestuurd voor de certificatie. Alle grote avionica-bedrijven - zoals Honeywell en Garmin die de markt beheersen - hebben er een vestiging. Garmin heeft een generieke ‘Primary Flight Display' horizon- en hoogtemeting.

Die software is wat ie is. «Maar zodra je er een letter aan wil veranderen, een pictogram of wat dan ook, dan werkt het niet meer.Vaak komt men dan naar ons om voor dat ‘iets meer’ te zorgen.»

Met de opdracht van Zeppeling haalt het Brugse bedrijf een pilootproject binnen. Goodyear, dat zelf meer dan 300 luchtschepen heeft gebouwd in het verleden, besliste om zelf geen ‘blimps’ meer te maken. Het koopt nu drie Zeppelin-toestellen aan zo’n 21 miljoen dollar per stuk bij ZLT Zeppelin Luftschifftechnik.

Ze worden in het Duitse Friedrichshafen gebouwd, om vervolgens ‘gedeconstrueerd’ te worden en per vliegtuig naar het Amerikaanse Akron (Ohio) gevlogen te worden en herbouwd. De eerste moet operationeel worden in 2014.

Aan een generieke software voor vliegtuigen heeft de constructeur van de Zeppelin niet echt een boodschap. Een Zeppelin is iets heel apart. Een motorpictogram betekent hier iets heel anders dan bij een vliegtuig.

Zoals andere vliegtuigen heeft de Zeppelin een ‘Engine Indicating and Crew Alert System’ (EICAS) dat de toestand van de motoren aangeeft en het ‘master caution’ alarm aanstuurt. Het toestel heeft vier motoren waarvan de propellers ‘swivelen’ of van richting veranderen. Het kan daarmee stijgen en dalen als een helikopter.

Maar in tegenstelling tot een vliegtuig, hoeft een Zeppelin niet te crashen als de motor het niet meer doet. Een Zeppelin heeft balast -water- aan boord. Als zijn motoren niet meer werken, kan hij water lossen om te stijgen.

Wil hij landen zonder motoren, kan hij helium lossen. Kortom, omdat een Zeppelin niet neerstort als er iets fout gaat, kent een Zeppelin een iets lagere veiligheidsnormering. «Je kan stukken dus goedkoper maken. Maar omdat alles op maat is, loopt de kost toch snel op.»

Eigen scriptingtaal en Barco-connectie
«We ontwierpen een eigen scriptingtaal: Safety Of Life Scripting Language of SOL.» De SOL-basismodule combineert verschillende onderdelen tot de noodzakelijke cockpitfunctionaliteit: hij stuurt outputs (zoals het ‘caution’ signaal), hij zet events op het scherm (widgets), ontvangt inputs (zoals het brandstofniveau in de tank), via de ARINC 429 communicatiebus, serieel of discrete I/O,...

«Ethernet ondersteunen we ook. Via ethernet kunnen bevindingen uitgestuurd worden. Zeppelin gebruikt dit om de gegevens op een iPad aan boord te visualiseren, bijvoorbeeld over de balans van de Zeppelin bij het laden en lossen», zegt Verhaeghe.

«Onze SOL-runtime loopt vandaag uitsluitend op Barco-hardware», zegt Verhaeghe die met zijn SOL-verhaal (compiler, runtime én hardware) één pakket wil aanbieden. «Het ideale scenario is om onze software op deze schermen voor te monteren.»

Tegelijk beseft Verhaeghe dat kiezen voor één hardwareplatform zowel technisch als commercieel beperkend is. In 2013 wil hij ook op andere hardware platformen dan de schermen van Barco.

«In juni staan we op de Le Bourget-luchtvaartbeurs. We zullen er proberen B2B-meetings op te zetten met klanten en platformleveranciers die ons sneller bij de klant kunnen brengen. Onze langetermijnfocus zijn de grote nieuwe vliegtuigen maar daarvan alleen kunnen we onze business niet laten afhangen.»

Ook retrofit vormt een heel grote markt met reële kansen. Meer zelfs dan in nieuwbouw. «We focussen daarbij ook op kleinere vliegtuigen. Er zijn er niet alleen meer van, ze komen ook in kleinere series.» Kortom, meer opportuniteiten.

Licentiaat Informatica
Filip Verhaeghe (41) is licentiaat Informatica (KULeuven). Zijn postgraduaat ‘Master in Artificial Intelligence’ bleef zonder thesis. «Ik werkte toen tegelijk aan twee projecten bij Logica. Nadat ik eerst een jaar in de financiële sector aan de slag was en er een expertsysteem bouwde, kon ik de luchtvaartsector in.»

Hij werkte mee aan de ground control en de visualisatie van de gegevens voor de Europese module van het International Space Station. Als ontwikkelaar en project manager. «Eén expertsysteem moest de verschillende systemen kunnen overzien.» Daarna werd hij door Logica gedetacheerd bij Matra Marconi Space -dat vandaag in EADS is opgenomen- in het designteam van de Rosetta-missie in Toulouse.

Deze satelliet moet een komeet inhalen, metingen doen in de staart van de komeet en een module doen landen op die komeet in 2014. «Ik werkte aan het datamanagement systeem en de communicatie tussen de satelliet en de aarde.» Op die afstand loopt de communicatie op tot zo’n 50 minuten vertraging op.

Nadat hij ontslag nam bij Logica huurde Matra Marconi hem op zelfstandige basis in om aan Rosetta verder te werken. Eenmaal terug in België leerde hij Barco Avionics kennen en was er twee jaar consultant. Ondertussen richtte hij in 2008 (UN)MANNED op.

>«Ik zag immers dat men zaken liet liggen die niet ingevuld werden.» Formeel heet het bedrijf Verhaeghe Aerospace bvba dat zich laat kennen onder de merknaam (UN)MANNED. «Bemande en onbemande avionica-technologieën zijn onze kerncompetentie. Onze interesse ligt in de kunstmatige intelligentie die vliegtuigen steeds voorspelbaarder en veiliger maakt.»

Nog maar pas begonnen of de crisis sloeg toe en Barco nam afscheid van zijn (externe) consultants. Tegelijk klopte het Leuvense Septentrio -dat een ‘airborne GPS’ wou bouwen- er aan. «Barco kon zelf geen medewerkers vrijmaken maar wees door naar mij. Toen ben ik elke dag, twee jaar lang, van Brugge naar Leuven gereden.»

Ook het Zeppelin-project kwam er op voorspraak van Barco. «Na zes maanden onderhandelen met Zeppelin en de aanvaarding van het project, heb ik mensen aangeworven. In juni 2011 stopte ik bij Septentrio.»

Verhaeghe prijst zich gelukkig. Op datzelfde moment stopte Mutoh -grootformaat printers/plotters- in Oostende zijn R&D-activiteiten in België. Hij interviewde ex-Mutoh medewerker Marc, die bracht Peter en nog een Peter mee. Later solliciteerde spontaan ook schoolverlater Thomas, een fysicus.

«Wat ons uniek maakt»
«Wat ons uniek maakt, is niet het ontwerp of de layout van de display. Die symbologie is immers vrij standaard. Wel dat we een heel snelle time-to-market kunnen realiseren», zegt Filip Verhaeghe. «Wij willen programmatuur afleveren die alle mogelijke en onmogelijke combinaties en toestanden in de lucht op voorhand uittestte op veiligheid en daarmee een zeer snelle certificatie mogelijk maakt.

Alleen de toestelspecifieke formules moeten dan nog gecontroleerd worden.» Met de achterliggende (UN)MANNED-software is het ook mogelijk om een eenmaal gecertificeerd product nog aan te passen. «Eenmaal we aantoonden dat de ‘low level requirements’ ingevuld zijn, hoeft de klant enkel nog zijn eigen ‘high level requirements’ aantonen.» << (foto's: LDS, ZLT Zeppelin)
door Luc De Smet, Engineeringnet

Op de foto: Filip Verhaeghe, bedrijfsleider Verhaeghe Aerospace.


Kadertekst:
«De piloot verdwijnt uit de cockpit»

Er komen steeds grotere displays en ook de automatisatie in de cockpit zet zich door. Dat maakt de software steeds complexer wat op zijn beurt dan weer de vraag naar maatsoftware versterkt. Enkele voorbeelden.

«In de bemande luchtvaart worden displays steeds groter.» Het ODICIS-onderzoeksproject van Thales brengt alle data en knoppen voor de piloot onder op één cockpitbreed, gewelfd aanraakscherm.

«Het is vrijwel onmogelijk om daar bestaande componenten in te stoppen. Sommige onderdelen zoals EICAS zijn altijd op maat. Hoe meer functionaliteit in één scherm gecombineerd wordt, des te meer de hele software op maat moet zijn.»

Ieder heeft er voordeel bij dat een vliegtuig precies op tijd op zijn bestemming is -niet te vroeg en niet te laat- om snel te kunnen landen. Het spaart tijd, brandstof, congestie in de lucht en op de grond,... De SESAR-partners -onder andere Airbus, Honeywell, Thales, Indra en Eurocontrol- werken aan een 4D-project waarbij ‘tijd’ de 4e dimensie is.

Het vereist o.a. een permanent bijsturen van het vliegtuig tijdens de vlucht om precies op tijd aan te komen. Dat kan aan de autopiloot toevertrouwd worden maar maakt die wel complexer.

De Automatic Dependent Surveillance Broadcast (ADS-B) stuurt automatisch de GPS-positie van een toestel uit zodat andere vliegtuigen die kunnen registreren. Dat schept nieuwe mogelijkheden in ‘collision avoidance’.

Dat vergt nieuwe software die de data op het scherm van de piloot zet. Ook de grens tussen bemande vliegtuigen en Unmanned Aerial Vehicles (UAV) verschuift. Airbus kleeft nu al een jaartal op vliegtuigen ‘zonder piloot’ die ‘automatische pakjesvluchten’ zouden gaan verzorgen: 2050. «Tussen nu en dan zal de piloot uit de cockpit verdwijnen», verwacht Verhaeghe. << (foto: Deutsche Zeppelin-Reederei)

Abonneer op onze nieuwsbrief

Reageer of publiceer aanvullende informatie
Mis ook dit niet...

Kristal Solar Park officieel ingehuldigd

Met 99,5 MW is Kristal Solar park in Lommel het grootste zonnepark van de Benelux. 303.000 zonnepanelen en 2.200 kilometer kabels werden aangelegd op een terrein van 93 hectare.

Rittal ondersteunde Europa-Park bij opbouw van nieuw datacenter - techniek

Rittal ondersteunde het Europa-Park,Duitsland, bij het opbouwen van een nieuw datacenter. De systemen waren tijdig klaar voor de seizoenstart en garanderen de beschikbaarheid van attracties.

Europees onderzoeksproject gaat strijd aan met ziektes in vezelvlas

Elf Franse en Belgische universiteiten, onderzoeksinstellingen, sectororganisaties en bedrijven gaan gedurende 4 jaar op zoek naar oplossingen om ziektes in de vlasteelt te bestrijden.

Atlas Copco omarmt IoT - artikel

Antwerpen is het wereldwijde hoofdkwartier van de persluchtdivisie van Atlas Copco. Met Wouter Ceulemans, president van Airtec, praten we over IoT, smart factory en additive manufacturing.

BP breidt samenwerking met Schneider Electric uit

Wereldwijde energieproducent BP gaat een vijfjarige wereldwijde samenwerking aan met Schneider Electric. Beiden werkten al samen, maar deze overeenkomst versterkt de samenwerking.

Meer mogelijkheden voor ’biobased’ meststoffen

Het Europese onderzoeksproject LEX4BIO heeft tot doel de import van meststoffen te verminderen, nutriëntenkringlopen te sluiten en landbouwsystemen in de EU te verduurzamen.

Langverwachte EU Verordening voor drones is er

Op 11 juni 2019 publiceerde de Europese Commissie de lang verwachte gemeenschappelijke Europese regels inzake drones.

essenscia PolyMatters vindt ban op kunststoffen geen goede zaak

De toepassing van de nieuwe Europese richtlijn over Single Use Plastics (SUP) moet zo gebeuren dat de federale en regionale overheden wetgeving en maatregelen maximaal op elkaar afstemmen.

Flexibele Ethernet-kabels CC-Link IE Field certificaat

CAT5e of CAT6 kabels zijn onmisbaar voor de implementatie van Industrie 4.0 in de automatisering. igus heeft haar flexibele Ethernet-kabels CFBUS.045 en CFBUS.049 doorontwikkeld, voor het gebruik in kabelrupsen. De nieuwe kabels zijn nu getest door onafhankelijke instituten en verkregen het certificaat voor CC-Link IE protocollen.

Partners